fbpx
AFFAIRS+SOCIETYSLIDER

Υπάρχει ευτυχία στη μοναξιά;

Show some love, share!

«Το μεγαλύτερο βάσανο είναι η μοναξιά. Να νιώθεις ότι κανείς δεν σε αγαπά, ότι δεν έχεις κανέναν,» έγραψε κάποτε η Μητέρα Τερέζα. Ενώ η μοναξιά δεν αφήνει εμφανή σημάδια στο σώμα, μπορεί να είναι πιο βασανιστική από την έλλειψη στέγης, την πείνα ή κάποια ασθένεια. Σύμφωνα με έρευνες, η αρνητική επίδραση της μοναξιάς στην υγεία ισούται με εκείνη που προκαλεί το κάπνισμα 15 τσιγάρων την ημέρα.

Κατά τον ψυχολόγο Adam Phillips, οι περισσότεροι άνθρωποι υποφέρουν σε κάποιο βαθμό από μοναξιά και η απεγνωσμένη αναζήτηση του έρωτα μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα. «Εάν κάποιος ζει σε έναν πολιτισμό όπου πολλοί άνθρωποι είναι μόνοι, υπάρχει τρομερή εξιδανίκευση των σχέσεων. Οι άνθρωποι θα ζητούν περισσότερα απ’ ό,τι μπορούν να δώσουν ο ένας στον άλλον. Έτσι παράγεται ένα όνειρο απίστευτα εκστατικών στενών σχέσεων. Και πολλά πράγματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να το κατευνάσουν αυτό –το σεξ, για παράδειγμα. Στον πολιτισμό μας υπάρχει μεγάλη «σεξοποίηση» της μοναξιάς. Κατά μία έννοια, αυτό ακριβώς είναι και η πορνογραφία: Μία απόγνωση για πραγματική ανταλλαγή, μία απόγνωση για μία σχέση. Και η μοναξιά έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με τη δύναμη της ανταλλαγής: Μπορούμε να δώσουμε ο ένας στον άλλον πράγματα που θα κάνουν τη διαφορά; Μπορούμε να κάνουμε ο ένας τον άλλον να νιώσει καλύτερα;»

Αν και ο Phillips δεν πιστεύει ότι οι άνθρωποι γεννιούνται μοναχικοί, ούτε ότι υπάρχει κάποιο «γονίδιο» μοναχικότητας, είναι σχεδόν πεπεισμένος ότι η μοναξιά συχνά συνδέεται με λάθος ανατροφή και δυσλειτουργικές πρώιμες σχέσεις. «Νομίζω ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα οι άνθρωποι που είναι μοναχικοί ως ενήλικες να ήταν μοναχικοί και ως παιδιά.»

Έχει η μοναξιά σχέση με την οικονομική κατάσταση του κάθε ανθρώπου; Ξεκάθαρα όχι. Απόδειξη αυτού, η πριγκίπισσα Νταϊάνα, η Μέριλιν Μονρόε και ο Donald Trump, ο οποίος περιγράφεται από τον βιογράφο του ως «ένας από τους πιο μοναχικούς ανθρώπους που έχουμε γνωρίσει ποτέ.» Θα μπορούσαμε να σκεφτούμε ακόμα και το ενδεχόμενο ο πλούτος να κάνει τα πράγματα λίγο χειρότερα. Όλοι αποζητάμε προσωπικό χώρο, προσωπική ζωή και ανεξαρτησία, και όσο πιο ευκατάστατοι είμαστε τόσο περισσότερα από αυτά μπορούμε να έχουμε. Όμως, το τίμημα αυτού είναι η μοναξιά.

Η οικονομία μας δουλεύει καλύτερα όταν οι άνθρωποι μετακινούνται για να βρουν δουλειά, αλλά αυτό σπάει τους οικογενειακούς και κοινοτικούς δεσμούς. Όπως τονίζει ο Dr. Phillips, «ο καπιταλισμός και η κινητή αγορά εργασίας κάνει τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων αβέβαιες και δύσκολες. Όσο οι άνθρωποι νιώθουν ότι αυτό που πρέπει να κάνουν είναι να προχωρούν, ουσιαστικά ενθαρρύνονται να θυσιάσουν τις σχέσεις και τις φιλίες.»

Η επίδραση της μοναξιάς γίνεται όλο και πιο εμφανής όσο μεγαλώνουμε. Περισσότερος από τον μισό ανδρικό και γυναικείο πληθυσμό άνω των 75 στη Βρετανία ζει μόνος. Τα ¾ των ηλικιωμένων παραπονιούνται ότι νιώθουν μοναξιά και κάποιοι από αυτούς, μάλιστα, αισθάνονται ότι η μοναξιά τους έχει φύγει από τον έλεγχό τους.

Οι περισσότεροι παραδέχονται ότι δεν έχουν μιλήσει ποτέ στην οικογένεια ή σε φίλους τους για το πώς νιώθουν. «Η μοναξιά είναι το τελευταίο ταμπού: Μιλάμε για τα πάντα, ακόμα και τον θάνατο, αλλά κανείς δεν μπορεί να παραδεχτεί ότι νιώθει μοναξιά,» δηλώνει η μυθιστοριογράφος Deborah Moggach. Ζούμε σε μία κοινωνία που θαυμάζει την ανεξαρτησία αλλά χλευάζει την απομόνωση. Κι όμως, για πολλούς ανθρώπους αυτά τα δύο είναι αλληλένδετα.

Ο Adam Phillips πιστεύει ότι οι μοναχικοί άνθρωποι έχουν επιλογή: «Υπάρχει η μοναξιά, και υπάρχουν και οι χρησιμότητες της μοναξιάς. Η μοναξιά μπορεί να είναι καταφύγιο, αν και επιφέρει δυστυχία. Μπορεί να είναι αποφυγή πολλών πραγμάτων που με τη σειρά τους προκαλούν σκοτούρες. Μπορεί να υπάρξει ασφάλεια στη μοναξιά.»

Ωστόσο, αν κάποιος μπορεί να αντιμετωπίσει τη μοναξιά του κατά πρόσωπο, υπάρχει η πιθανότητα επαναφοράς: «Κάποιος νιώθει μοναξιά επειδή έχει βιώσει την εμπειρία του να μην είναι μόνος. Με άλλα λόγια, είναι κάτι σαν αντίδραση – κάποιος νιώθει μοναξιά επειδή ξέρει ότι του λείπει κάτι που κάποτε είχε. Ξέρει ότι υπάρχει κάτι καλό στον κόσμο που μπορεί να κατευνάσει τη μοναξιά του. Άρα, αν κάποιος νιώθει μοναξιά, νομίζω ότι κατά κάποιον τρόπο είναι ένα σημάδι ελπίδας.»

Η Sara Maitland, συγγραφέας του best seller «A Book of Silence» και του εγχειριδίου «How to Be Alone», ζει μόνη της εδώ και 20 χρόνια. Το σπίτι της είναι σε μία απομονωμένη κοιλάδα της Σκωτίας και το πιο κοντινό κατάστημα είναι 10 μίλια μακριά. Όταν μετακόμισε εκεί, δεν είχε ζήσει ποτέ μόνη της και για την ακρίβεια «περίμενε ότι θα ένιωθε απόλυτα δυστυχισμένη και θα αποκτούσε άλλον έναν λόγο να κατηγορεί τον πρώην σύζυγό της», όπως χαρακτηριστικά λέει η ίδια. Αντ’ αυτού, άρχισε να γοητεύεται από τη σιωπή, «από αυτό που συμβαίνει στο ανθρώπινο πνεύμα , στην ταυτότητα και στην προσωπικότητα όταν σταματά η ομιλία, όταν χάνεσαι στο τεράστιο κενό.»

Αυτό που συνέβη στη Sara ήταν ότι η χρόνια κατάθλιψή της εξαφανίστηκε. Τώρα σκέφτεται την αστική ζωή και νιώθει τρόμο. Η απομόνωση της Sara μακριά από τον πολιτισμό είναι ακραία, αλλά μας κάνει να σκεφτούμε μήπως τελικά υπάρχουν τρόποι να μάθουν οι άνθρωποι να μετατρέπουν την απελπισία της μοναξιάς τους σε γαλήνια απομόνωση.

Ο διεθνώς αναγνωρισμένος δάσκαλος διαλογισμού, Laurence Freeman, υποστηρίζει ότι «η μοναξιά είναι μία αποτυχημένη απομόνωση». Θεωρεί ότι η μοναξιά εμπεριέχει συναισθήματα αποτυχίας και ότι οι μοναχικοί άνθρωποι είτε κατηγορούν τους εαυτούς τους για πιθανά λάθη που τους οδήγησαν σε αυτήν την κατάσταση, είτε τη μοίρα. Αυτό συχνά οδηγεί σε έναν συνδυασμό παράνοιας και υψηλής επίκρισης των γύρω τους. «Από την άλλη, η απομόνωση από επιλογή είναι η ανακάλυψη και η αποδοχή της μοναδικότητάς σου. Αυτή η έννοια της μοναξιάς σε προετοιμάζει για πιο βαθιές και ουσιώδεις σχέσεις. Μπορούν οι άνθρωποι να μάθουν να μη νιώθουν μοναξιά, απλά αγκαλιάζοντάς την.»

Tags

Related Articles

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker