Now Reading
Covid-19: Ηγέτες που βλέπουν ευκαιρία στην καταστροφή

Covid-19: Ηγέτες που βλέπουν ευκαιρία στην καταστροφή

Η προσοχή όλου του κόσμου έχει στραφεί στην πανδημία του κορωνοϊού. Ίσως να αποτελεί σύμπτωση ότι η Κίνα επέλεξε αυτήν ακριβώς τη χρονική στιγμή για να αυξήσει τους ελέγχους της στους διαφιλονικούμενους ύφαλους της θάλασσας της Νότιας Κίνας, να συλλάβει τους πιο επιφανείς φιλοδημοκρατικούς ακτιβιστές στο Χονγκ Κονγκ και να παραβιάσει τον Βασικό Νόμο του. Ίσως, όμως, και όχι…

Οι ηγέτες έχουν συνειδητοποιήσει ότι τώρα είναι η καλύτερη στιγμή για να προβούν σε εξωφρενικές ενέργειες, νιώθοντας ασφάλεια με τη γνώση ότι ο υπόλοιπος κόσμος δεν θα το παρατηρήσει καν. Πολλοί είναι αυτοί που επωφελούνται από την πανδημία για να αποκτήσουν περισσότερη εξουσία.

Οι ενέργειες της Κίνας στο Χονγκ Κονγκ είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές. Από το 1997 που η Βρετανία παρέδωσε την κυριαρχία του ξανά στην Κίνα, το Χονγκ Κονγκ διοικείται υπό την πολιτική “μία χώρα, δύο συστήματα”. Σε γενικές γραμμές, οι πολίτες του απολαμβάνουν τα οφέλη της ελευθερίας του λόγου, της ελευθερίας συνάθροισης και του κράτους δικαίου. Οι ξένες εταιρίες πάντα ένιωθαν ασφάλεια εκεί, το οποίο και εξηγεί γιατί το Χονγκ Κονγκ εξελίχθηκε σε τόσο σημαντικό οικονομικό κέντρο.

Δεν μπορούμε να αγνοούμε τη μακρόχρονη λαχτάρα της Κίνας να συνθλίψει την κουλτούρα διαμαρτυρίας του Χονγκ Κονγκ. Το Άρθρο 22 του Βασικού Νόμου του Χονγκ Κονγκ απαγορεύει στην κυβέρνηση της Κίνας να αναμειγνύεται στις εσωτερικές υποθέσεις του. Αν και αυτό πάντα συμπεριελάμβανε – έστω και άγραφα – το Γραφείο Διασύνδεσης της Κίνας, τον περασμένο μήνα τον εν λόγω γραφείο (που αποτελεί βασικό αντιπροσωπευτικό σώμα της Κίνας στο Χονγκ Κονγκ) δήλωσε ότι δεν δεσμεύεται από το Άρθρο 22. Η δήλωση αυτή δεν μπορεί παρά να συνιστά ότι σχεδιάζει να αυξήσει την προσπάθεια περιορισμού των ελευθεριών του Χονγκ Κονγκ.

Ο Σι Τζινπίνγκ δεν είναι ο μοναδικός ηγέτης που προσπαθεί να “αρπάξει” περισσότερη εξουσία. Σε όλον τον κόσμο, οι αυτοκράτες (υφιστάμενοι και επίδοξοι) ανακαλύπτουν μία ευκαιρία άνευ προηγουμένου: Ο ιός Covid-19 είναι ένα επείγον περιστατικό που όμοιό του δεν είχαμε ξαναβιώσει. Οι κυβερνήσεις χρειάζονται επιπλέον “όπλα” για να τον αντιμετωπίσουν, με πάνω από 84 να έχουν θεσπίσει έκτακτους νόμους που αναθέτουν περισσότερες εξουσίες στο εκτελεστικό.

Σε κάποιες περιπτώσεις, αυτές οι εξουσίες είναι απαραίτητες για την καταπολέμηση της πανδημίας και εγκαταλείπονται όταν αυτή κάνει τον κύκλο της. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, οι παραχωρηθείσες εξουσίες διατηρούνται – και οι χώρες που κινδυνεύουν περισσότερο, είναι εκείνες όπου η δημοκρατία έχει αδύναμες ρίζες και οι θεσμικοί έλεγχοι σπανίζουν.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Ουγγαρίας, όπου ο πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν νομοθετεί πλέον με διατάγματα χάρη στο νέο νομοσχέδιο που ψηφίστηκε λόγω κορωνοϊού. Με το νόμο να προβλέπει ποινές φυλάκισης δημοσιογράφων για διασπορά δήθεν “ψευδών ειδήσεων” για τον κορωνοϊό, και την κατ’ επέκτασιν δυνατότητα ποινικοποίησης κάθε συζήτησης για το θέμα όταν δεν αρέσει στην κυβέρνηση, ο Όρμπαν έχει μετατραπεί – στην ουσία – σε δικτάτορα. Αν και η Ουγγαρία ανήκει στην Ε.Ε., η στάση της δεν διαφέρει από αυτές του Τόγκο και της Σερβίας, όπου οι ηγέτες έχουν επίσης αναλάβει παρόμοιες εξουσίες με το ίδιο πρόσχημα.

Αν υπάρχει ένα αίσθημα που μοιράζονται οι απανταχού πολίτες αυτήν τη στιγμή, είναι ο φόβος. Τώρα περισσότερο από ποτέ, οι επίδοξοι δικτάτορες βρίσκουν την ευκαιρία να οικειοποιηθούν μέσα εξαναγκασμού που πάντα λαχταρούσαν στοχεύοντας – όπως ισχυρίζονται – στην προστασία της δημόσιας υγείας.

Οι μεγάλες συναθροίσεις μπορεί να είναι πηγές μόλυνσης. Ακόμα και οι πιο φιλελεύθερες κυβερνήσεις τις απαγόρευσαν. Οι αυτοκράτες είναι περιχαρείς που έχουν μία τόσο αξιοσέβαστη δικαιολογία για την απαγόρευση μαζικών διαδηλώσεων που τον τελευταίο χρόνο έχουν σείσει την Ινδία, τη Ρωσία και μεγάλα τμήματα της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής.

Η πανδημία αποτελεί, επίσης, λόγο αναβολής εκλογών (όπως συνέβη στη Βολιβία) ή πίεσης για ψηφοφορία όσο η αντιπολίτευση δεν μπορεί να οργανώσει προεκλογική εκστρατεία (όπως στην περίπτωση της Γουινέας).

Σε κάποιες περιπτώσεις, οι κανονισμοί που αφορούν στις απαγορεύσεις ή στους περιορισμούς κυκλοφορίας επιβάλλονται επιλεκτικά. Ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν απειλεί ανοιχτά ότι θα κάνει χρήση των κανονισμών για να “απομονώσει” την αντιπολίτευση. Εξίσου επιλεκτικά διανέμονται, κάποιες φορές, και οι οικονομικές ενισχύσεις: Στο Τόγκο είναι απαραίτητη η κατοχή εκλογικής ταυτότητας για τη λήψη ενίσχυσης – μία ταυτότητα που δεν έχουν στη διάθεσή τους οι υποστηρικτές της αντιπολίτευσης που σαμπόταραν τις πρόσφατες εκλογές της χώρας.

Οι μειονότητες έχουν μετατραπεί σε αποδιοπομπαίους τράγους: Το κυβερνών κόμμα της Ινδίας κερδίζει την υποστήριξη των Ινδουιστών με το να προβάλλει τους Μουσουλμάνους ως φορείς του κορωνοϊού.

See Also

Η καταπολέμηση του ιού απαιτεί τον εντοπισμό των ανθρώπων που έχουν μολυνθεί, την ιχνηλάτηση των επαφών τους και, εν συνεχεία, την επιβολή καραντίνας. Στην ουσία, αυτό μεταφράζεται ως πολύ μεγαλύτερη εισβολή στην ιδιωτικότητα απ’ όση θα δέχονταν οι άνθρωποι υπό φυσιολογικές συνθήκες. Δημοκρατίες όπως αυτή της Νότιας Κορέας ή της Νορβηγίας πιθανότατα δεν θα καταχραστούν ιδιαίτερα αυτήν την εξουσία. Υπάρχουν, όμως, καθεστώτα – όπως αυτά της Κίνας, της Ρωσίας και της Καμπότζης – που αναπτύσσουν ήδη με ενθουσιασμό high-tech εξοπλισμούς για να παρακολουθούν κυριολεκτικά τους πάντες.

Οι λάθος πληροφορίες γύρω από τον ιό μπορούν να γίνουν επικίνδυνες, και αυτή είναι μία πραγματικότητα που πολλά καθεστώτα εκμεταλλεύονται ως δικαιολογία για να απαγορεύσουν κάθε βάσιμη κριτική υπό το πρόσχημα των “ψευδών ειδήσεων”. Στη Ζιμπάμπουε, όσοι διαδίδουν “αναλήθειες” αντιμετωπίζουν εικοσαετή φυλάκιση. Στη Λιβύη, όποιος επικρίνει τις κρατικές ενέργειες για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού θεωρείται “προδότης”. Στην Ιορδανία, στο Ομάν, στην Υεμένη και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η κυκλοφορία των έντυπων εφημερίδων έχει απαγορευτεί με τον ισχυρισμό ότι μπορεί να μεταδίδουν τον ιό.

Κρίνοντας απ’ όσα έχουν ήδη αποκαλυφθεί, είναι εύκολο να συμπεράνει κανείς ότι οι “άρπαγες” της εξουσίας εκμεταλλεύονται τον ιό Covid-19 για να εδραιωθούν. Γνωρίζουμε, άραγε, το πραγματικό μέγεθος των καταχρήσεων εξουσίας; Πόσοι αντιφρονούντες έχουν φυλακιστεί επειδή “παραβίασαν την απαγόρευση κυκλοφορίας”; Πόσα χρήματα έχουν βάλει στις τσέπες τους οι δικτάτορες απ’ όλα αυτά τα τεράστια ποσά που προορίζονται για την αντιμετώπιση της πανδημίας; Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας, οι μεγάλες εισροές αρωγής σε φτωχές χώρες συνέπεσαν με μεγάλες εκροές σε εταιρίες-βιτρίνες του εξωτερικού.

“Αυτήν τη στιγμή, προέχει η υγεία και όχι η ελευθερία,” δηλώνει ο επικεφαλής της στρατιωτικής χούντας της Ταϊλάνδης, Πραγιούθ Τσαν-Ότσα. Πού οδηγεί όλο αυτό; Ο Covid-19 θα κάνει τους ανθρώπους πιο φτωχούς, πιο ασθενείς, και πιο θυμωμένους. Ο κορωνοϊός, όμως, έχει ανοσία στην προπαγάνδα: Όσο κι αν κάποιοι ηγέτες εκμεταλλεύονται την πανδημία, η ανικανότητά τους να αντιμετωπίσουν την ταλαιπωρία των λαών τους θα καταρρίψει τον μύθο ότι τόσο οι ίδιοι όσο και τα καθεστώτα τους είναι αήττητοι.

Στις χώρες όπου οικογένειες πεινούν, όπου αστυνομικοί επιβάλλουν τις απαγορεύσεις με τη χρήση βίας, και όπου η κατάχρηση εξουσίας επηρεάζει την υγεία της οικονομίας, αρκετά καθεστώτα θα χάσουν τον έλεγχο. Επί του παρόντος, όμως, όλα κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση: Οι ανήθικοι ηγέτες εκμεταλλεύονται την πανδημία για να συνεχίσουν το έργο τους: Να αρπάξουν περισσότερη εξουσία εις βάρος του λαού που κυβερνούν.

View Comments (0)
Scroll To Top