Now Reading
Fake it ’til you make it: Η τέχνη παραπλάνησης του εγκεφάλου

Fake it ’til you make it: Η τέχνη παραπλάνησης του εγκεφάλου

Μπροστά σε μία δυσκολία, πόσες φορές έχει τύχει να σας συμβουλεύσουν να “πάρετε μία βαθιά ανάσα”, να “προσπαθήσετε να χαμογελάτε” ή να “υψώσετε το ανάστημά σας και όλα θα πάνε καλά”; Μπορεί μία τέτοια συμβουλή, πράγματι, να βοηθήσει; Μπορεί ένα βεβιασμένο χαμόγελο να ξεγελάσει τον εγκέφαλό σας ώστε να πιστέψει ότι είστε χαρούμενοι; Μπορεί μία όρθια στάση σώματος να σας προσφέρει αυτοπεποίθηση; Υπάρχει περίπτωση να μπορείτε να ελέγχετε τον τρόπο που σκέφτεστε ή αισθάνεστε μέσω του σώματός σας; Η απάντηση σε όλα είναι, ναι.

Πρώτα, όμως, πάρτε μια βαθιά ανάσα…

Το σώμα και ο εγκέφαλος είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα. Ο τρόπος, λοιπόν, που χρησιμοποιούμε τους πνεύμονές μας για να αναπνεύσουμε μπορεί να επηρεάσει την ψυχολογική μας κατάσταση και τον τρόπο που ο εγκέφαλός μας επεξεργάζεται το άγχος. Οι βαθιές αναπνοές είναι γνωστή μέθοδος χαλάρωσης, η οποία επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό το πώς νιώθουμε. Μία βαθιά ανάσα μας βοηθάει να αποσπάσουμε την προσοχή μας από οτιδήποτε είναι αυτό που μας αγχώνει και να την επικεντρώσουμε στις σωματικές αισθήσεις μας.

Τα οφέλη των βαθιών αναπνοών, όμως, δεν περιορίζονται στον απλό περισπασμό. Είτε εκούσια αποφασίζετε να επιβραδύνετε τον ρυθμό της αναπνοής σας, είτε απλά αναστενάζετε από δυσφορία ή απελπισία, η ηρεμιστική επίδραση της βαθιάς ανάσας είναι δεδομένη. Δεν είναι τυχαίο που οι επιστήμονες αποκαλούν τις βαθιές αναπνοές “ψυχολογικούς και σωματικούς επαναρυθμιστές”. Μάλιστα, μία έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Human Neuroscience απέδειξε ότι η επιβράδυνση του ρυθμού αναπνοής μας αυξάνει τη δραστηριότητα των εγκεφαλικών κυττάρων Άλφα, η οποία αποτελεί κοινό δείκτη χαλάρωσης.

Αντιμετωπίστε τις αναποδιές με χαμόγελο…

Σε ένα κλασικό πείραμα του 1988 (Journal of Personality and Social Psychology), οι άνθρωποι θεωρούσαν τους χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων πιο αστείους όταν κρατούσαν ένα στυλό ανάμεσα στα δόντια τους. Ο λόγος ήταν απλά ότι η έκφραση του προσώπου τους έμοιαζε με χαμόγελο. Οι επιστήμονες έδωσαν εξήγηση σε αυτό το φαινόμενο μέσω μίας θεωρίας που ονομάζεται “ανατροφοδότηση του προσώπου”: Ακόμα κι αν οι άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν ότι χαμογελούν, η ανοδική κίνηση στις γωνίες του στόματός τους κάνει ανατροφοδότηση στον εγκέφαλο και αυτόματα βελτιώνει τη διάθεση. Η ευτυχία κάνει τους ανθρώπους να χαμογελούν, αλλά και το χαμόγελο κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν πιο ευτυχισμένοι.

Παρά το γεγονός ότι το παραπάνω πείραμα έχει δεχθεί πυρά από αρκετούς σύγχρονους επιστήμονες, η ιδέα ότι οι εκφράσεις του προσώπου επηρεάζουν άμεσα τη διάθεση εξακολουθεί να υποστηρίζεται από πολλούς. Μία πρόσφατη ανάλυση (APA PsycNET) όλων των διαθέσιμων θεωριών και αποδείξεων των τελευταίων 100 ετών, πάντως, επιβεβαίωσε ότι το χαμόγελο πράγματι κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν λίγο πιο ευτυχισμένοι.

Ως ερευνητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τενεσί και βασικός συντάκτης της ανάλυσης, ο Dr Nicholas Coles εξηγεί ότι υπάρχουν ακόμα διαφωνίες ως προς τον ακριβή μηχανισμό με τον οποίο ένα χαμόγελο προκαλεί συναισθήματα ευτυχίας. “Μία δημοφιλής θεωρία είναι ότι ο εγκέφαλος του ανθρώπου αξιολογεί τι κάνει το σώμα και ότι ένα χαμόγελο στέλνει το σινιάλο ότι τα πράγματα πάνε καλά. Αν, για παράδειγμα, ο “συναισθηματικός μετρητής” σας λέει ότι τα πράγματα πάνε καλά, τότε το σήμα που μεταδίδεται στον εγκέφαλο είναι ότι είστε ευτυχισμένοι.”

Τα αυθεντικά θετικά συναισθήματα μπορούν να προκαλέσουν χαμόγελο και γέλιο που μειώνουν τα επίπεδα ορμονών του στρες (όπως είναι η κορτιζόλη) στο σώμα και μπορούν ακόμα και να αυξήσουν την ανοχή στον πόνο. Με άλλα λόγια, το χαμόγελο και το γέλιο δεν αποσπούν απλά την προσοχή σας από το άγχος ή τη θλίψη, αλλά λειτουργούν και ως “ναρκωτικό” που διεγείρει το συναίσθημα καθολικής ευημερίας στον εγκέφαλο.

Όταν αποφασίζετε να χαμογελάσετε χωρίς το σύνηθες έναυσμα ενός χαρούμενου γεγονότος, η προσοχή σας επικεντρώνεται στα πράγματα που σας κάνουν να χαμογελάτε – δηλαδή σε όλα αυτά για τα οποία νιώθετε ευγνωμοσύνη στη ζωή σας. Ένα χαμόγελο και μόνο μπορεί να ενεργοποιήσει τους τρόπους σκέψης που παράγουν τα συναισθήματα χαράς. Ένα μεγάλο χαμόγελο όταν είστε στα “κάτω” σας, θα σας βοηθήσει να ανεβάσετε τη διάθεσή σας. Πρόκειται για μία στρατηγική που ο καθένας μας μπορεί να μάθει να εφαρμόζει: Μπορεί να μη δίνει λύση στα προβλήματά μας αλλά σίγουρα προσφέρει μία αναζωογονητική ώθηση όταν τη χρειαζόμαστε.

Υψώστε το ανάστημά σας με αυτοπεποίθηση…

Κατά το λεγόμενο “power posing”, η ευθυτενής και δυναμική στάση σώματος ενισχύει την αυτοπεποίθηση και ανοίγει τον δρόμο προς την επιτυχία. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Psychological Science, οι άνθρωποι που υιοθετούν μία δυναμική στάση σώματος αντί να καμπουριάζουν παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα τεστοστερόνης (ορμόνη που σχετίζεται με την κυριαρχία και την επιθετικότητα), μείωση της κορτιζόλης (ορμόνη που σχετίζεται με το στρες) και μεγαλύτερες πιθανότητες αποδοχής ενός ρίσκου.

See Also

Αυτό που μας διδάσκει η επιστήμη της ψυχολογίας είναι ότι το να συμπεριφερόμαστε σαν να είμαστε δυναμικοί και γεμάτοι αυτοπεποίθηση μπορεί να είναι αρκετό για να πειστούμε ότι, πράγματι, είμαστε. Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα ξεκινήσετε διαπραγματεύσεις με κάποιον, υψώστε το ανάστημά σας, κοιτάξτε τον στα μάτια και… το παιχνίδι είναι δικό σας.

Πολλές έρευνες συνιστούν ότι η στάση του σώματος καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το αν ένας άνθρωπος νιώθει ευτυχισμένος και σίγουρος για τον εαυτό του, ή δυστυχισμένος και ανίσχυρος. Μία έρευνα του Πανεπιστημίου του Ώκλαντ απέδειξε ότι όταν οι άνθρωποι υιοθετούν μία ευθυτενή στάση σώματος για 30′ πριν από μία δημόσια ομιλία, παρουσιάζουν μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση και λιγότερη κοινωνική απειλή. Όταν αντιμετωπίζετε μία νέα και δύσκολη πρόκληση, θα σας βοηθήσει να την προσεγγίσετε με μία στάση σώματος που να δηλώνει υπερηφάνεια και αυτοπεποίθηση.

Η πιο ξεκάθαρη απόδειξη της σχέσης μεταξύ της στάσης του σώματος και των συναισθημάτων βρίσκεται στο ζωικό βασίλειο. Οι κυρίαρχοι χιμπατζήδες υιοθετούν στάσεις σώματος που τους κάνουν να φαίνονται εξωστρεφείς και ισχυροί, ενώ οι υποτακτικοί χιμπαντζήδες αντιδρούν με το να προσπαθούν να φαίνονται όσο γίνεται μικρότεροι. Οι άνθρωποι δεν διαφέρουν ιδιαίτερα: Η ανοικτή στάση σώματος φανερώνει χαρά, αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση ενώ η καμπουριαστή στάση εκφράζει λύπη και άγχος.

Σε ακραίες περιπτώσεις, η καμπουριαστή στάση σώματος έχει συνδεθεί με συμπτώματα κατάθλιψης, και έρευνες συνιστούν ότι η συναισθηματική ευημερία ενός ανθρώπου μπορεί να τονωθεί απλά και μόνο κοιτάζοντας τον εαυτό του στον καθρέπτη όσο στέκεται ίσια και με ανοικτούς ώμους. Η καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ώκλαντ, Dr Elizabeth Broadbent, ήταν βασική ερευνήτρια στην ανάλυση του πώς μπορεί η στάση του σώματος να επηρεάσει την ψυχολογία. “Η αλλαγή από καμπουριαστή στάση σε ευθυτενή φαίνεται να έχει τεράστια επίδραση, η οποία είναι και σχετικά άμεση. Μπορεί κάλλιστα να χρησιμοποιηθεί ως τακτική από οποιονδήποτε θέλει να αυξήσει το θάρρος ή το κίνητρό του για να κάνει κάτι που του προκαλεί άγχος.”

Φυσικά, πολλά είναι τα ερωτηματικά που παραμένουν: Πόσο διαρκούν τα ψυχολογικά οφέλη της καλής στάσης σώματος; Γιατί μία σωστή στάση σώματος μειώνει το στρες και ενισχύει τη διάθεση; Πώς αλληλεπιδρά με την αναπνοή ή με άλλα μέρη του σώματος; Όποιες και αν είναι οι λεπτομέρειες, ένα είναι σίγουρο: Υψώνοντας το ανάστημά σας και παίρνοντας μία βαθιά ανάσα, αντλείτε την ενέργεια και την αυτοπεποίθηση που χρειάζεστε για να πετύχετε.

Photo Credits: pixy.org

View Comments (0)
Scroll To Top