Now Reading
Τα κατάλοιπα της βυζαντινής αρχαιολογίας

Τα κατάλοιπα της βυζαντινής αρχαιολογίας

Η επιστήμη της αρχαιολογίας ανέκαθεν θεωρούνταν ένα παράθυρο που ταξιδεύει τον μελετητή στο παρελθόν μια άγνωστης εποχής, ειδικά εάν δεν είναι εύκολο να ανευρεθεί το απαραίτητο κείμενο που θα προσδώσει φως στο χρονικό βεληνεκές, το οποίο και είναι απαραίτητο να μελετηθεί. Αποτελεί μια απτή πραγματικότητα που παρεισφρέει στο φάσμα του σήμερα και βοηθά τις επόμενες γενιές να κατανοήσουν τα βασικά χαρακτηριστικά δημιουργίας ενός πολυσχιδούς πολιτισμού.

Από τους διάφορους χρονικούς τομείς, στους οποίους και εφάπτεται η αρχαιολογία, ο βυζαντινός κόσμος θεωρώ ότι αξίζει την προσοχή του μελετητή, μολονότι δεν βρίσκεται στις υπέρμαχες θέσεις μελέτης της αρχαιολογικής του έκτασης. Αξιοσημείωτα μνημεία της Κωνσταντινούπολης και της Θεσσαλονίκης έχουν δυστυχώς υπάρξει έργα αδιαφορίας, ενώ κατά πλείστες φορές έχουν φθαρεί προκειμένου να ξεσκεπάσουν δομές που βρίσκονται σε επίπεδο κάτω από αυτά.

Η χρονολόγηση της αρχής της βυζαντινής αρχαιολογίας, παραμένει ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα καθώς υπάρχουν μελετητές που ορίζουν το χρονικό εύρος από τον 3ο μ.Χ. αιώνα μέχρι τις αρχές του 6ου μ.Χ. αιώνα, περίοδος που μπορεί να τοποθετηθεί επίσης στην Ύστερη Αρχαιότητα από ένα ποσοστό ερευνητών. Η βασική περίοδος, όμως, χρονολόγησης ξεκινά από τα τέλη του 6ου αιώνα μέχρι και το 1461, όπου σημειώνονται οι ακρινές κατακτήσεις των Οθωμανών.

Τα συνήθη κτίσματα που ερευνώνται στη βυζαντινή αρχαιολογία είναι οι ναοί και ιδιαίτερα εκείνοι που αποτελούν χώροι εστίασης της ανώτερης κοινωνικής τάξης. Εντούτοις, προσφάτως οι έρευνες θέλουν την σύνδεση των ναών με τις πτυχές της ζωής των βυζαντινών ανεξαρτήτως κοινωνικών τάξεων, ενώ σε νεότερες μελέτες η αρχιτεκτονική τοπίου έχει σαν αποτέλεσμα την εμβάθυνση του τρόπου μεταχείρισης της γης και των χαρακτηριστικών που διέπουν τη γαιοκτησία και την ανακατανομή των εδαφών.

Σημαντική, επίσης, είναι η προσπάθεια διατήρησης των υδραγωγείων της Κωνσταντινούπολης που χρονολογούνται κατά την Ύστερη Αρχαιότητα και συγκροτούν το υπόδειγμα για την υστερόχρονη οθωμανική πόλη. Φυσικά, είναι απαραίτητο να αναφερθεί και ο τομέας της υποβρύχιας αρχαιολογίας.

Ο τομέας αυτός της αρχαιολογίας βοήθησε τους ερευνητές να κατανοήσουν το εμπόριο οινοφόρων αμφορέων στο χρονικό φάσμα του 10ου και 11ου αιώνα. Συγκεκριμένα στις περιοχές της θάλασσας του Μαρμαρά και στο Λιμάνι του Θεοδοσίου ανασκαφές το 2005 φανέρωσαν τα απομεινάρια πλοίων που σε ποσότητα ξεπερνούσαν τα τριάντα ενώ στα αμπάρια τους ενυπήρχαν αμφορείς, αγγεία και υλικά που χρησιμοποιούνταν στην πλοήγηση και στην εξασφάλιση μιας ομαλής θαλάσσιας πορείας.

See Also

 

Βιβλιογραφικές παραπομπές:

Liz James. Εγχειρίδιο βυζαντινών σπουδών. 2014. Μτφρ: Δημοπούλου Κατερίνα. Επιμέλεια: Αιμίλιος Μαυρούδης – Αντώνης Ρεγκάκος. Αθήνα. Εκδόσεις: Δημ. Ν. Παπαδήμας.

View Comments (0)
Scroll To Top