Now Reading
Το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας και η ελληνική απάντηση

Το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας και η ελληνική απάντηση

Το πρόσφατο χρονικό διάστημα, τόσο η ελληνική όσο και η διεθνής κοινή γνώμη παρακολούθησε την τουρκική επεκτατική πολιτική υπό το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας. Η ομώνυμη αεροναυτική άσκηση που πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα στη Μαύρη θάλασσα, το Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο αποτέλεσε έμπρακτο βήμα, όχι το μοναδικό, προς την κατεύθυνση υλοποίησης της εν λόγω στρατηγικής. Η ευρύτατη κάλυψή της από τα τουρκικά ΜΜΕ συνέβαλλε στην επιδίωξη της Άγκυρας να αποστείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα ισχύος, αλλά και προθέσεων, προς όλους τους ενδιαφερόμενους στην περιοχή.

Εν συνεχεία, το τουρκο-λιβυκό σύμφωνο αποτέλεσε την δεύτερη εκδήλωση του νέου δόγματος σύμφωνα με το οποίο η ασφάλεια της Τουρκίας προϋποθέτει τον έλεγχο των θαλασσών που την περιβάλουν. Το γεγονός πως στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή βρέθηκαν πρόσφατα σημαντικά κοιτάσματα υδρογονανθράκων επιβάλλει στην Άγκυρα μια επιθετική πολιτική, ώστε να αποφύγει την απομόνωση, εις βάρος των γειτόνων της.  Κράτη που θίγονται από την τουρκική αναθεωρητική πολιτική όπως είναι η Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Ισραήλ κλιμάκωσαν τις αντιδράσεις τους υπογράφοντας συμφωνίες συνεργασίας, εκτελώντας αεροναυτικά γυμνάσια και καθιστώντας το ζήτημα διεθνές τόσο στο επίπεδο του ΝΑΤΟ όσο και σε αυτό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το αποτέλεσμα ήταν να υποστηριχθούν από μεγάλες δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ και η Γαλλία, γεγονός που απομόνωσε περαιτέρω την Άγκυρα. Ως εκ τούτου, στην περιφέρεια της ανατολικής Μεσογείου συντηρείται η ένταση καθώς περιπλέκονται τα συμφέροντα και οι επιδιώξεις τόσο των Μεγάλων Δυνάμεων του διεθνούς συστήματος όσο και μικρότερων. Το διακύβευμα είναι σημαντικό καθώς από την περιοχή διέρχονται σημαντικοί εμπορικοί θαλάσσιοι δρόμοι που συνδέουν την Μέση Ανατολή με τη Δύση, ενώ υπάρχουν και σημαντικά κοιτάσματα υδρογονανθράκων. Στην παρούσα περίπλοκη συγκυρία ποια είναι η θέση της  Ελλάδας;

Η χώρα μας μόλις εξέρχεται από μια δεκαετή οικονομική κρίση τόσο βαθιά που παραλίγο να της κοστίσει την εσωτερική συνοχή. Τα αποτελέσματα σε όλους τους τομείς ήταν εξαιρετικά αρνητικά. Απώλεια σημαντικού μέρους του ΑΕΠ, απώλεια σημαντικού τμήματος του ελληνικού πληθυσμού με υψηλή κατάρτιση (brain drain), φτωχοποίηση σημαντικών τμημάτων του πληθυσμού, αδυναμία επαρκούς υποστήριξης των διαθέσιμων μέσων αποτροπής (ΕΔ). Το τελευταίο, χωρίς καμία διάθεση να υποτιμηθούν οι επιπτώσεις στο κοινωνικό σώμα της οξύτατης οικονομικής κρίσης, είναι άκρως επικίνδυνο δεδομένης της τουρκικής αναθεωρητικής συμπεριφοράς, η οποία έχει πλέον πεδίο δράσης όχι μόνο το Αιγαίο αλλά και την ανατολική Μεσόγειο. Η σαφής οικονομική αδυναμία της Ελλάδας να ακολουθήσει το εκτεταμένο εξοπλιστικό τουρκικό πρόγραμμα, το οποίο καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από τις εγχώριες βιομηχανίες, οδηγεί το άνοιγμα της ψαλίδας σε μία εποχή ιδιαίτερα κρίσιμη για τα εθνικά μας συμφέροντα. Με το ισοζύγιο ισχύος να βαίνει συνεχώς δυσχερέστερο για την ελληνική πλευρά, πρέπει να αναζητηθούν νέοι, έξυπνοι τρόποι εξισορρόπησης της τουρκικής ισχύος, αν δεν θέλουμε να βιώσουμε μια εθνική ήττα με ανυπολόγιστες συνέπειες. Η εξίσωση είναι δύσκολη για την ελληνική πλευρά, όχι όμως ακατόρθωτη.

Σε ένα πρώτο βήμα θα ήταν θεμιτό η Ελλάδα να αντιτάξει ένα ανταγωνιστικό δόγμα στην τουρκική Γαλάζια Πατρίδα η οποία απειλεί ευθέως τα ελληνικά συμφέροντα και την ίδια την ελληνική κρατική υπόσταση και κυριαρχία. Στην προσπάθεια αυτή θα μπορούσε να συνεργαστεί η ακαδημαϊκή κοινότητα με κρατικούς φορείς (Υπουργείο Εξωτερικών, Υπουργείο Άμυνας, Διπλωματικό Σώμα, Κυβέρνηση, κ.α.) ώστε να καταρτιστεί ένα εφικτό νέο δόγμα στρατηγικής με το οποίο θα πορευτεί η χώρα τον 21ο αιώνα.

Η ελληνική ιστορία δείχνει το παράδειγμα που οφείλει η χώρα να ακολουθήσει. Το ρητό του Θουκυδίδη είναι ξεκάθαρο Μέγα το της Θαλάσσης Κράτος. Σε αυτό συνοψίζεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο η ναυτική παράδοση των Ελλήνων και ο τρόπος με τον οποίο μπόρεσαν, καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας τους, να αμυνθούν έναντι ισχυρότερων αντιπάλων, να κυριαρχήσουν και να δημιουργήσουν πολιτιστικά επιτεύγματα απαράμιλλα. Η γειτονική χώρα θα πρέπει να συνειδητοποιήσει πως στη θάλασσα που επιθυμεί να στρέψει την προσοχή της θα συναντήσει έναν λαό ο οποίος είναι αιώνες συνδεδεμένος μαζί της. Επίσης θα σημειώσουμε πως στόλο, εμπορικό και πολεμικό, μπορεί ένα κράτος να δημιουργήσει σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα αν διαθέτει τους κατάλληλους πόρους να το πράξει, όπως φαίνεται να διαθέτει σήμερα η Τουρκία. Όμως, χρειάζεται και ναυτοσύνη η οποία δεν είναι δυνατόν να αποκτηθεί σε σύντομο διάστημα αλλά αντίθετα απαιτεί γενεές επί γενεών ενασχόλησης με τη θάλασσα.

Η  Τουρκία υπολείπεται στην εξοικείωση με το θαλάσσιο στοιχείο όπως θα δείξουμε παρακάτω. Η χώρα συνιστά το διάδοχο κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην οποία η νυν ηγετική ελίτ τρέφει απεριόριστο θαυμασμό. Ο Α. Νταβούτογλου στο βιβλίο του Το Στρατηγικό Βάθος έδωσε το στίγμα μιας νέας κοσμοθεώρησης για τη χώρα. Σύμφωνα με αυτό, η Τουρκία προκειμένου να εξασφαλίσει την ασφάλειά της και να κατορθώσει να ασκήσει περιφερειακή ηγεμονία θα έπρεπε να σταματήσει να εκλαμβάνει τον εαυτό της ως το προγεφύρωμα της Δύσης έναντι του κομμουνιστικού κόσμου κατά την Ψυχρό Πόλεμο και την Ρωσία κατόπιν αλλά αντίθετα να θεωρηθεί ως η γέφυρα μεταξύ ανατολής και δύσης. Παράλληλα θα έπρεπε να στρέψει την προσοχή της στην ανατολή την οποία κατοικούσαν ομόδοξοι μουσουλμάνοι και να επιχειρήσει να αυξήσει την επιρροή της εκεί. Αυτά μοιραία θα επέφεραν την απομάκρυνση από τη Δύση την οποία ο Κεμάλ, ιδρυτής της τουρκικής δημοκρατίας, έθεσε ως κύρια στρατηγική επιδίωξη της χώρας. Ταυτόχρονα, η μέχρι πρότινος υποβαθμισμένη οθωμανική περίοδος αποκτά περίοπτη θέση, ενώ ο κοσμικός χαρακτήρας του κράτους εγκαταλείπεται για χάριν μιας ισλαμικής αναβίωσης (π.χ. ίδρυση πολλών σχολείων ισλαμικού χαρακτήρα).

See Also

Το δόγμα του νέο-οθωμανισμού υιοθετήθηκε από τον Ρ.Τ. Ερντογάν και συμπληρώθηκε από το δόγμα Γαλάζια Πατρίδα ώστε να προσαρμοστεί κατάλληλα  στην  παρούσα γεωπολιτική κατάσταση της περιοχής. Απόρροια είναι η ουσιαστική απομάκρυνση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ για την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 το οποίο κόστισε στην χώρα τα υπερσύγχρονα αεροσκάφη 5η γενιάς F-35. Στη συνέχεια, η Άγκυρα εισέβαλλε στην Συρία με σκοπό να εμποδίσει τους Κούρδους να ενωθούν παραβιάζοντας την εδαφική της ακεραιότητα. Οι κινήσεις αυτές καταδεικνύουν μια περιφερειακή δύναμη η οποία επεμβαίνει όπου και όπως κρίνει σκόπιμο ώστε να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της. Στη συνέχεια, η προσοχή της Άγκυρας στράφηκε στην Κύπρο και τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων που εντοπίστηκαν στην ΑΟΖ της χώρας. Η Τουρκία με ένα μπαράζ προκλητικών ενεργειών, στη θάλασσα αυτή τη φορά, επιδίωξε κι επιδιώκει να συμπεριληφθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για το μοίρασμα των ενεργειακών αποθεμάτων της περιοχής. Οι δράσεις της, που καταπατούν κάθε έννοια του Δικαίου της Θάλασσας, προκάλεσαν μοιραία την αντίδραση των κρατών που πλήττονται ήτοι Ελλάδα, Κύπρο, Αίγυπτο, Ισραήλ τα οποία είχαν συμπαραστάτες τόσο την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και τις ΗΠΑ, όπως ήδη σημειώσαμε.

Εν κατακλείδι, η στροφή της Τουρκίας στο θαλάσσιο στοιχείο δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ευκαιριακή από την ελληνική πλευρά. Οι προκλητικές δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων όπως και η προπαγανδιστική σχεδόν κάλυψη της αεροναυτικής άσκησης Γαλάζια Πατρίδα συνήθως χαρακτηρίζονται από τα ελληνικά ΜΜΕ κινήσεις εντυπωσιασμού για εσωτερική κατανάλωση. Αυτό πιστεύουμε πως είναι κάτι το οποίο δεν πρέπει να εφησυχάζει την ελληνική πλευρά. Τα μηνύματα τα οποία εκπέμπει η τουρκική ηγεσία προς το εξωτερικό και ειδικά το εσωτερικό της χώρας οφείλουν να προβληματίσουν τους Έλληνες επιτελείς καθώς στη γειτονική χώρα συντελείται μια οργανωμένη προσπάθεια στροφής ολόκληρης της κοινωνίας, όχι μόνο της βιομηχανίας και των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, στη θάλασσα η οποία κατέχει πλέον ρόλο κλειδί στην ασφάλεια της χώρας. Για τον λόγο αυτόν η εσωτερική κατανάλωση δύναται να αποδειχθεί άκρως απειλητική για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

View Comments (0)
Scroll To Top